Evren Kod

Zanaat disipliniyle kodlayan, kanıtla doğrulayan otonom VS Code ajanı.

Zanaat: Çağrı grafiğiyle mimariyi okur; hiçbir düzenlemeyi kanıtsız "başarılı" saymaz. · Kalkan: İzin kalkanı, dizin hapsi ve komut politikası — izin sizden alınmadan tek satır yazılmaz. · Dürüstlük: Yanlışını gizlemez: tekrarlayan yanıt kesilir, çıkmaz sokakta üçüncü denemede durur, "testler geçti" yalnızca testler gerçekten geçince söylenir.

Geliştirici: Yusuf BEKAR · E-posta: ybekar@msn.com

GitHub Deposu · Hata Bildir / Özellik İste · Geliştirici Kılavuzu

[!IMPORTANT] Varsayılan Olarak Yerel ve Güvenli Çalışır

Evren Kod hiçbir bulut sağlayıcısına bağımlı değildir. Varsayılan sağlayıcı Ollama'dır: kurulum sonrasında herhangi bir API anahtarı gerekmeden, tamamen kendi makinenizde çevrimdışı çalışabilir. EVREN LLM, OpenRouter ve OpenAI uyumlu uç noktalar isteğe bağlı olarak yapılandırılabilir.

Öne Çıkan Özellikler

Özellik	Açıklama
Otonom ReAct Döngüsü	Hedefe ulaşana kadar dosyaları inceler, terminal komutları çalıştırır, testleri koşturur ve hataları otonom olarak düzeltir.
Kod Değişiklikleri ve İnceleme (Review)	Yapılan tüm kod düzenlemeleri tur sonunda toplanır; tek tıkla VS Code Diff görünümünde incelenebilir ve gerektiğinde geri alınabilir.
Yönlendirilmiş Geliştirme Akışı	Anlama → İstek → Spec Onayı → Modül Haritası ve Plan Onayı → Uygulama → İnceleme → Doğrulama aşamalarıyla kontrollü mühendislik.
Eğitim Modu	Yeni başlayanlar için sabırlı mentor: kod ve algoritmaları sade Türkçe analojilerle, sözde kod + adım adım örnek çizelgesiyle öğretir; tipik hataları gösterir, alıştırma bırakır, dersi "Ne öğrendik?" özetiyle bitirir. Dosya yazma ve komut çalıştırma bu modda teknik olarak kilitlidir.
Endüstriyel Modül Akışı	Kod yazmadan önce iş, katmanlı modüllere ayrılır (shared → domain → infrastructure → application → interface); her modüle sahip uzman atanır ve modüller bağımlılık sırasıyla yazılır. Katman ihlalleri ve döngüler reddedilir.
Geniş Model Desteği	EVREN LLM (SSYZ), Yerel Ollama, LM Studio, OpenRouter ve tüm OpenAI API uyumlu modellerle tam uyum.
Güvenli Sır Saklama	API anahtarları işletim sisteminin güvenli anahtarlığında (`SecretStorage`) şifreli saklanır, arayüzde asla açık gösterilmez.
Proje Hafızası ve Bilgi Tabanı	`.evren-kod/memory.md` ve `.evren-kod/knowledge/` ile projeninizin mimari kararlarını, kurallarını ve sembollerini hatırlar.
Geri Alma (Undo) ve Kontrol Noktaları	Her tur başında Git checkpoint'i alınır; istenmeyen değişiklikler tek tıkla eski haline döndürülür.
EVREN Kotası ve Model Çubuğu	Sohbet altındaki çubuk, EVREN günlük token kotasını (kullanılan / sınır / kalan) canlı gösterir ve sohbetten ayrılmadan model değiştirmeyi sağlar.
Arka Planda Çalışan Sohbetler	Her sohbet kendi ajan çekirdeğinde çalışır: sohbet değiştirmek veya yeni sohbet açmak önceki görevi (ve alt ajanlarını) durdurmaz. Paylaşılan servisler sayesinde ikinci sohbet ucuzdur.
Türkçe Belgeler ve Türkçe Arayüz	Proje belgeleri, rehberler ve arayüzdeki tüm hata mesajları, bildirimler ve plan adımları eksiksiz Türkçe.
Çağrı Grafiği Ekranı	Dil sunucusundan çıkarılan sembol haritası arayüzde gezilebilir: bir fonksiyonu kimler çağırıyor, kendisi neyi çağırıyor, etki alanı ne?
Akıl Sağlığı Korumaları	Model bir satıra kilitlenip aynı metni sonsuza dek tekrarladığında akış otomatik kesilir; aynı araç aynı argümanla üçüncü kez patlarsa tur duraklatılır. Uzun görevler sessizce kontrolden çıkamaz.
Bağlam Penceresi Ayarı	Modelinin bağlam pencereyi ayarlardan bildir; sohbet geçmişi ve araç çıktıları gerçek sınıra göre budanır, istekler taşmaz.
Terminal Arayüzü (`evren-kod`)	Aynı çekirdek terminalde: tek istemlik çalıştırma ya da `evren-kod` ile etkileşimli sohbet; onaylar, plan ve korumalar VS Code ile aynı.

İnsani Mühendislik: Ajan Sana Değil, Sen Ajana Hükmedersin

Evren Kod bir otonomluk şovu değil, zanaatkâr çırağı gibi tasarlandı: çalışır, sorar, yanlışı saklamaz.

Son söz her zaman senin. Spec ve plan onayı, araç izinleri, tehlike sınıflandırması ve dizin hapsi olmadan tek satır değişmez; manual varsayılandır, otonomluk açıkça kuşanılır.
Yanlışı kendine saklamaz. Tekrarlayan yanıt, takılan araç ve doğrulanmayan iddia kullanıcıdan gizlenmez: akış kesilir, tur duraklatılır, sebep Türkçe bildirilir.
Başarısızlığı süslemez. Hiçbir şey değiştirmeyen düzenleme "başarılı" sayılmaz; "doğrulandı" yalnızca testler gerçekten koşunca denir; kanıtı olmayan bulgu rapor edilmez.
Biten iş sohbette kalır. Tamamlanan görevin izi konuşmanın içinde okunabilir kalır; arayüz, bittiği hâlde ekranda takılı kalan göstergelerle gürültü üretmez.
Kaynağa saygı. Sabit değerin üstünde iş yapmaz: adım, dakika ve token senin ayarladığın sınırların esiri değildir; bağlam penceresi modele göre gerçekten yapılandırılır.

Hızlı Başlangıç

1. Kurulum

[!NOTE] Uzantı henüz VS Code Marketplace'te yayımlanmadı. İlk sürüme kadar VSIX paketini aşağıdaki adımlarla yerel olarak üretip kurun.

Yerel VSIX paketiyle (out/evren-kod-0.1.0.vsix) derleyip kurabilirsiniz:

# Otomatik derleme, paketleme ve kurulum için:
npm run install:ext

# veya üretilen VSIX paketini doğrudan kurmak için:
code --install-extension out/evren-kod-0.1.0.vsix --force

2. Model Sağlayıcınızı Seçin

VS Code ikincil kenar çubuğundaki (secondary sidebar) Evren Kod simgesine tıklayın veya Ctrl+Shift+P (Cmd+Shift+P) ile Evren Kod: Sohbeti Aç komutunu çalıştırın.

Yerel Ollama (Önerilen yerel seçenek): Ollama çalışıyorsa hiçbir ek ayar yapmadan doğrudan sohbete başlayabilirsiniz.
EVREN LLM (SSYZ): Ayarlar ekranından sağlayıcıyı EVREN seçip API anahtarınızı girin.
OpenRouter / OpenAI Uyumlu: İlgili sağlayıcıyı seçip anahtarınızı kaydedin.

3. Göreve Başlayın

Evren Kod giriş alanına görevinizi yazın:

"Projede derleme ve tip hatalarını bulup düzelt."
"Auth servisi için birim testleri yaz ve çalıştır."
"Kod tabanını güvenlik ve performans açısından incele."

Modlar: Kodlama, Planlama ve Eğitim

Evren Kod üç çalışma moduna sahiptir:

Kodlama Modu (code): Dosya oluşturma, düzenleme ve terminal komutlarını çalıştırma yetkisine sahiptir. Projenizi aktif olarak geliştirir.
Planlama Modu (plan): Dosya yazma ve komut çalıştırma araçları teknik olarak kilitlidir. Yalnızca okuma, arama ve mimari analiz yaparak kapsamlı yol haritaları hazırlar.
Eğitim Modu (education): Yeni başlayanlar için sabırlı bir mentordur. Dosya yazma ve komut çalıştırma teknik olarak kilitlidir; kavramları sade Türkçe ile analojilerle, algoritmaları sözde kod + adım adım örnek çizelgesiyle öğretir. Dersler sohbette kopyalanabilir küçük kod blokları, tipik hataların açıklaması ve "Ne öğrendik?" özetiyle biter; alıştırmalar size bırakılır. Dilerseniz öğrendiğinizi Kodlama modunda birlikte uygularsınız.

Sohbet ve İnceleme (Review) Deneyimi

Evren Kod arayüzü, modern kodlama ajanlarının en iyi pratiklerini bir araya getirir:

Kod Değişiklikleri Paneli: Asistanın bir turda oluşturduğu veya değiştirdiği tüm dosyalar bir kartta toplanır.
Tek Tıkla Diff: Değiştirilen satırları incelemek için İncele (Diff) butonuna tıklamanız yeterlidir.
Adım Bazlı Geri Alma: Herhangi bir dosyadaki değişikliği Geri Al butonuyla iptal edebilirsiniz.
Görev Planı İlerlemesi: Görev adımları durum çubuğunda canlı olarak takip edilir (%25, %50, %100).

Temel Ayarlar

Aşağıdaki ayarları VS Code Ayarlarından (settings.json) veya Evren Kod arayüzündeki Ayarlar ekranından yapılandırabilirsiniz:

Ayar	Varsayılan	Açıklama
`evren-kod.selectedProvider`	`ollama`	Model sağlayıcısı (`ollama`, `evren`, `openrouter`, `openai-compatible`)
`evren-kod.selectedModel`	`llama3.1`	Kullanılacak model adı
`evren-kod.autonomy`	`manual`	Otonomi seviyesi (`manual`, `guided`, `auto`); sohbet giriş alanından da değiştirilebilir
`evren-kod.agentModels`	`{}`	Rol bazlı alt ajan modelleri (rol → model kimliği). Boş roller sağlayıcının hazır ayarını (EVREN: manager/architect → glm-5.3, explorer → mimo-v2.6-pro) ya da seçili modeli kullanır
`evren-kod.embeddingBaseUrl`	`""`	OpenAI uyumlu embedding uç noktası (örn. EVREN `/v1`). Boşsa Ollama `/api/embed` kullanılır

Mimari ve Geliştirici Kılavuzu

Evren Kod'un iç yapısı, modül katmanları, test çalıştırma ve katkı sağlama yönergeleri ayrı belgelere ayrılmıştır:

Geliştirici Kılavuzu (docs/DEVELOPMENT.md): Kaynaktan derleme, test çalıştırma, tasarım sistemi değişkenleri, MCP entegrasyonu ve katkı kuralları.
Mimari Dokümantasyonu (docs/ARCHITECTURE.md): Çekirdek ReAct döngüsü, araç zinciri, denetim katmanı ve LSP detayları.
Gizlilik Bildirimi (docs/PRIVACY.md): Veri güvenliği, yerel model ilkeleri ve telemetri politikası.

Bilinen Sınırlamalar

Komut geri alma temiz Git ağacı ister: execute_command bir Git checkpoint'i alır ve geri alınabilir; ancak bu yalnızca depoda bir HEAD varsa ve komut öncesi çalışma ağacı temizse çalışır. Git deposu olmayan alanlarda komut yan etkileri geri alınamaz; bu durumlar için Git'i kendiniz kullanın.
Plan modu sandbox değil, araç kilididir: plan modu yazma ve komut araçlarını şemadan çıkarır, ancak işletim sistemi düzeyinde yalıtım sağlamaz. Güvenilmeyen depolar için Dev Container kullanın.
Henüz Marketplace'te değil: kurulum şimdilik yerel olarak üretilen VSIX paketi gerektirir.

Lisans ve Destek

Bu proje MIT Lisansı kapsamında açık kaynak olarak geliştirilmektedir.

Katkılar memnuniyetle karşılanır: CONTRIBUTING.md ve Davranış Kuralları belgelerine bakın. Güvenlik sorunlarını SECURITY.md uyarınca özel kanaldan bildirin.

Sorularınız, hata bildirimleriniz ve özellik önerileriniz için GitHub Issues sayfasını kullanabilir veya ybekar@msn.com adresinden iletişime geçebilirsiniz.